Theater in WO-II - homepage

Project Theater in W.O. II - Projectplan

Projectplan Theater in de Tweede Wereldoorlog

Inleiding
Om onderzoek te kunnen doen naar het theater in de Tweede Wereldoorlog zijn de gegevens nodig van, liefst alle, voorstellingen die er in deze periode zijn gespeeld. Ondanks een paar interessante aanzetten ontbrak het tot nu toe aan een dergelijk overzicht. Het TIN wil deze leemte vullen door middel van het opzetten van een database. Met zoekmogelijkheden op meerdere ingangen en een koppeling naar recensies en foto's en de al bestaande bestanden zoals affiches, kostuums en tekstboeken, zal deze database systematisch onderzoek naar theater in de Tweede Wereldoorlog mogelijk maken.

Naast het inrichten van deze database organiseert het TIN een aantal nevenactiviteiten die het onderzoek naar theater in de Tweede Wereldoorlog stimuleren, verdiepen en verbreden. Zo wordt de database gepubliceerd via een website, dat tevens als platform voor onderzoek dient. Diverse publicaties zijn in voorbereiding en in mei 2005 zal het TIN een speciale tentoonstelling rond het onderwerp organiseren. Het TIN begeleidt verschillende studenten bij het doen van hun onderzoek.

Het belang van het project Theater in de Tweede Wereldoorlog wordt breed onderschreven onder andere door Het Nederlandse Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), het Joods Historische Museum (JHM) en het Menasseh ben Israël Instituut (MbII). Diverse historici, theater-, muziek- en filmwetenschappers die verbonden zijn aan verschillende universiteiten in Nederland (en buitenland) hebben het belang van dit onderzoek erkend.

Theaterdatabase

Domein
Alle voorstellingen, die gespeeld zijn in de periode mei 1940 tot en met mei 1945, waarbij professionals betrokken zijn, worden opgenomen. Van deze voorstellingen worden dezelfde productiegegevens vermeld als in de reeds bestaande TIN-theaterdatabase echter zoveel mogelijk aangevuld met een speellijst. Omdat in deze periode de omstandigheden waaronder theater gemaakt werd sterk veranderden en uiteenlopen, is de definitie van professioneel theater ruim genomen.

Bronnen
Eerste bron voor het onderzoek zijn de knipsel-, programma-, tijdschriften- en archievencollecties van het Theater Instituut. Deze collecties geven tezamen een redelijk compleet beeld van welke voorstellingen er zijn geweest en bevatten tevens exemplaren van de meeste recensies. Tegelijkertijd wordt gezocht naar mogelijke andere bronnen voor deze periode. Daarbij wordt gestreefd naar samenwerking met andere instellingen. Ook roept het TIN via de website (archief)instellingen, theaterhistorici, -studenten en belangstellenden op, hun kennis van en over deze periode voor anderen beschikbaar te stellen.

Illustraties
Door illustraties toe te voegen wil het TIN onderzoekers bronnen verstrekken waarmee de receptie en vormgeving van theater in de oorlog bestudeerd kan worden. Daarnaast zullen de illustraties de kale productiegegevens tot leven brengen en een breder publiek aanspreken. Twee soorten illustraties worden aan de beschrijving gekoppeld: recensies, om de receptie te illustreren en overige illustraties (programmaboekjes, foto's, affiches) die het tijdsbeeld en de vormgeving uitdrukken.

Webpresentatie: www.theater2wo.nl
De keuze voor een webpresentatie over dit onderwerp is ingegeven met het oog op het bereiken van een breed en internationaal publiek. Op de site is daarom ook meer te vinden dan enkel de toegang tot de database, zo is er een korte introductie op het onderwerp, kunnen er artikelen worden gepubliceerd, vragen worden gesteld en aanvullingen worden gegeven. Op een later moment zou de website uitgebreid kunnen worden met een 'Nieuwsbrief', een discussielijst of educatieve projecten voor verschillende doelgroepen.

Werkzaamheden

Activiteiten
De te verrichten werkzaamheden zijn onder andere: het verzamelen en invoeren van productiegegevens, het toevoegen van gegevens voor de speellijsten, het scannen en beschrijven van recensies, het scannen en beschrijven van illustraties (programmaboekjes, foto's en decor), het koppelen van de illustraties en beschrijvingen aan de productiegegevens.
Daarnaast zal veel energie gestoken moeten worden in het verkrijgen en administreren van auteursrechtelijk zaken. Van élke illustratie moet een administratie worden ingericht waaruit blijkt welke inspanningen TIN heeft verricht om de auteursrechthebbende te achterhalen.

Omvang
Op basis van eerder onderzoek verwachtte het TIN productiegegevens van zo'n 500 voorstellingen te vinden. Bij het online gaan van de database waren meer dan 1000 voorstellingen ingevoerd. Het streven is om de volgende aantallen illustraties aan de database te koppelen:
1000 programmaboekjes
80 affiches
500 foto's
30 tekeningen
3000 recensies.
Een en ander is afhankelijk van auteursrechtelijke toestemming. In de toekomst zal dit aantal nog kunnen toenemen.

Planning
Met het verzamelen van productiegegevens is, dankzij de toezegging van de Mondriaan Stichting, en het VSB-fonds in april 2003 gestart. Met het verzamelen en scannen van illustraties is inmiddels een begin gemaakt. In maart 2004 is de website www.theater2wo.nl online gegaan. Eind 2004 wordt het onderzoek naar productiegegevens afgesloten. Via de website zal het nadien mogelijk blijven artikelen te publiceren of aanvullingen te maken. In mei 2005, zestig jaar na de bevrijding, zal in het TIN een tentoonstelling te zien zijn.

Financiering
Theater Instituut Nederland stelt graag een bedrag beschikbaar voor het voltooien van de database, maar is niet in staat het gehele project zelf te financieren. De Mondriaan Stichting en het VSB-fonds hebben toegezegd in de kosten van het project te willen delen. Helaas is de totale financiering nog niet helemaal rond, er worden nog een aantal fondsen benaderd.